Rome van het noorden

Salzburg, de naam zegt het al, dankt z’n ontstaan én rijkdom aan zout. Het ‘witte goud’ werd op meerdere plaatsen in de omgeving van de stad gewonnen. Omstreeks 696 schonk de door zouthandel rijk geworden hertog Theodo II van Beieren de voormalige Romeinse nederzetting Luvavum aan de Frankische missionaris Rupert, met de opdracht én het geld om hier een kerk en kloosters te bouwen. Daarmee is Rupert de stichter én de eerste bisschop van Salzburg. De huidige naam van de stad duikt overigens pas na diens overlijden – rond 755 – in schriftelijke bronnen op. Niet veel later, in 798, wordt Salzburg verheven tot aartsbisdom binnen het hertogdom Beieren.

Een keerpunt in de geschiedenis is 1328. In dat jaar maakt Salzburg zich los van Beieren en wordt het een zelfstandig aartsbisdom binnen het Heilige Roomse Rijk. Vanaf die tijd oefenen de aartsbisschoppen behalve de geestelijke ook de wereldlijke macht uit. Met de enorme rijkdom die deze vorst-aartsbisschoppen door (zout-)mijnbouw én -handel vergaren, bouwen ze de vele kerken, kloosters, paleizen en residenties die nog steeds bepalend zijn voor het barokke aanzien van de binnenstad, die in z’n geheel op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat.

  • Oeverpanorama

  • Residenzplatz

  • Neue Residenz met klokkentoren

  • Carillon - Trommel met hamers

  • Carillon - Hamers

  • Carillon - Klokken

  • Fransiscischlössl

  • Marstallschwemme

  • Almkanaal

  • Almkanaal - tunnel

  • Untersberg

  • Untersberg - Hochalm

Lees het uitvoerige verslag van onze stedentrip naar het Rome van het noorden, met veel tips over evenementen en bezienswaardigheden, in Oostenrijk Magazine editie 4/2019. Het nummer ligt tot 8 november in de winkel en is te koop in onze webshop. Hier geven we nog extra tips voor een verblijf in de stad.

Overnachten

 

Star Inn Hotel Gablerbräu

Fris en comfortabel hotel uit 2012 in voetgangersgebied vlakbij de Mirabellgarten, in een straat met veel leuke restaurants en terrasjes waar je je ’s avonds in Italië waant. De straat wordt in tweeën gedeeld door een smal waterstroompje waarin vrolijk gekleurde plastic balletjes drijven, die door voorbijgangers telkens weer worden verplaatst. Richard-Mayr-Gasse 2, www.starinnhotels.com

Auersperg

Rustig gelegen, luxe stadshotel uit 1900, met liefde voor detail gerenoveerd. Kom tot rust in de idylllische binnentuin of in de sauna of het stoombad op de bovenste verdieping. Bij het uitgebreide ontbijt ligt er een A4tje met tips voor uitstapjes klaar, aangepast aan de weersverwachting van die dag. Auerspergstraße 61, www.auersperg.at

Eten & Drinken

 

Augustiner Bräu

Een bezoek aan deze mooiste en grootste kroeg van de stad is een geliefde vrijetijdsbesteding van de Salzburger zelf. In tegenstelling tot bijvoorbeeld de luidruchtige drukte van het overvolle Hofbraühaus in München is de sfeer hier gemoedelijk, een ongedwongen mix van lokale bevolking en toeristen. Het hier vers gebrouwen en getapte bier drink je  in een van de grote zalen of buiten in de Gastgarten onder de kastanjebomen. Wil je iets eten? In de hal zijn er meerdere kraampjes met een uitgebreid aanbod ’schmankerl’ (lekkere hapjes) waar je zelf iets kunt bestellen. Lindhofstraße 7, dagelijks geopend vanaf 15.00 uur. www.augustinerbier.at

Café Tomaselli

Nergens in de oude binnenstad van Salzburg kom je zo tot rust als op het balkon van Tomaselli. Met z’n traditionele inrichting (houten lambrisering, kroonluchters, krantenleggers) is dit koffiehuis uit 1705 sowieso een must. Maar bij mooi weer is het zonde om binnen te zitten. Zorg dat je er ruim voor (of na) de drukke lunchtijd bent, neem de wenteltrap naar de eerste verdieping, loop door naar buiten en strijk neer aan een tafeltje aan de rand van het balkon. Hier geniet je in alle rust van het uitzicht op de oude markt met de krioelende mensenmassa, de vesting Hohensalzburg en de indrukwekkende fontein van op de Rezidenzplatz. Alter markt 9, www.tomaselli.at

Sacher Salzburg

Net als bij de Weense zus kun je in de konditorei de officiële Sachertorte eten. Daarnaast is de locatie in Salzburg bekend vanwege de hamburgers die geserveerd worden in de bistro Salzachgrill. De Amerikaanse bezetters die na de Tweede Wereldoorlog een tijdlang in het hotel logeerde, misten hun burgers en leerden de kok daarom hoe hij ze moest maken. Sindsdien staan ze, naast vlees en vis van de gril, op de menukaart. Schwarzstraße 5-7, www.sacher.com

Zum fidelen Affen

Sfeervol café-restaurant in voormalig keldergewelf (maar wel op de begane grond) met dikke pilaren, plafondbogen, warme houten lambrisering en zitbanken, mooie bar en aardig personeel. Aan de grotere tafels is het heel gebruikelijk aan te schuiven bij andere gasten (wel even vragen of ze het goed vinden). Er is ook een gezellig terras aan een rustig pleintje. Naast traditionele gerechten en een ‘Affensteak’ staat er ook genoeg vis en vegetarisch op de kaart. Priesterhausgasse 8, www.fideleraffe.at

Johanneskeller im Priesterhaus

Mooie bierkelder in voormalige abdij met gastvrije bediening, voor liefhebbers van flinke porties typisch Oostenrijks eten. Tot ’s avonds laat op het smalle terras ontspannen een viertje drinken en kijken naar de flanerende, vooral jonge, mensen. Richard-Mayr-Gasse 1, www.johanneskeller.at

Zien & Doen

 

Getreidegasse en Judengasse

Dé winkelstraat van Salzburg is de Getreidegasse: smal, langgerekt en druk, met statige huizen en tientallen rijk versierde metalen uithangborden. Het aanbod loopt uiteen van kleding tot boeken, van sieraden tot chocolade en likeur. Veel panden hebben fraaie binnenhoven en passages naar de Salzach. Op nummer 9 staat het geboortehuis van Wolfgang Amadé (zo staat het in zijn geboorteakte) Mozart. De Mozartkugel (de ronde chocoladebonbons gevuld met nougat en pistache-marsepein) werden rond 1900 geboren in de Schatz-konditorei op nummer 3. Ze worden hier nog steeds handgemaakt en verpakt in zilverpapier met de blauw-zilveren opdruk van Mozarts profiel. Bij de oude markt gaat de Getreindegasse over in de Judengasse, de oude joodse wijk van de stad met vroeger een synagoge op de plak waar nu hotel Altstadt Radosson staat.

Kasteel Hellbrunn

Schloß Hellbrunn is niet alleen omgeven door een openbaar toegankelijk park waarin je kunt wandelen of picknicken, een extra attractie vormen de Waterspelen: een 17e eeuws amusementspark met fonteinen, cascaden en beelden die op onverwachte momenten water spuiten. Ook is er een prachtig mechanisch marionettentheater dat de bewoners van een 16e eeuws stadje tot leven brengt. Aartsbisschop Markus Sittikus liet het slot inclusief pretpark tussen 1612 en 1619 bouwen om zichzelf en zijn gasten te vermaken. Wees gewaarschuwd als de gids vraagt wie er plaats wil nemen op één van de bankjes rondom de stenen eettafel. Op een teken van de bisschop kon een bediende vroeger een koude waterstraal door de gaten in de banken laten spuiten. Dat mechanisme is, net als alle attracties in het park, nog steeds volop te gebruiken. www.hellbrunn.at

Sebastiaankerkhof

In de Linzer Gasse in ligt de ingang van het ommuurde Sebastiaanskerkhof, het enige Campo Santo buiten Italië. Een arcadengang (betaald door de notabelen van de stad) loopt langs alle muren. Daarin beelden, graftomben en gedenkplaten van en voor die adelijken, kooplieden en stadsbestuurders. Vorst-aartsbisschop Wolf Dietrich von Raitenau Iiet het kerkhof tussen 1595 en 1600 bouwen op de resten van een oud pestkerkhof uit de 15e eeuw. In het midden staat zijn mausoleum: de Gabrielskapel, van binnen fraai versierd met kleurrijke mozaïektegels. Elders ligt het graf van Mozarts echtgenote Constanze, haar tweede echtgenoot Georg Nikolaus von Nissen en haar tante Genovefa von Weber, moeder van de componist Carl Maria von Weber. Mozarts vader Leopold Iigt verderop in een familiegraf in de arcaden. Dat dit fraaie rustoord ondanks zijn centrale ligging niet is overlopen door toeristen, heeft te maken met het feit dat de strakke buitenmuren onopvallend zijn en de doorgang vanaf het kerkplein naar het kerkhof niet meteen in het oog springt.

Oostenrijk Magazine editie 4/2019 ligt tot 30 augustus in de winkel en is te koop in onze webshop.