Peter Mitterhofer

Tussen 1864 en 1869 bouwde de Oostenrijkse timmerman Peter Mitterhofer vijf prototypes voor ‘schrijfmachines’. Zijn muzikale talent bleek daarbij een belangrijke inspiratiebron.

Schrijfmaschine uit 1864 van Peter Mitterhofer © WIKIMEDIA COMMONS / MANFREDK

Dé uitvinder van de typemachine bestaat niet. In de tweede helft van de 19e eeuw werden in diverse landen ‘schrijfmachines’ ontwikkeld om correspondentie sneller, efficiënter en vooral leesbaarder te maken. Peter Mitterhofer (1822-1893) was een van die pioniers. Hij werd geboren in Partschins in Zuid-Tirol – toen onderdeel van Oostenrijk. Na zijn timmermansopleiding ging hij op ‘Wanderschaft’ door Oostenrijk,
Duitsland, Frankrijk en Zwitserland. Om zichzelf en anderen onderweg te vermaken, schreef hij liedjes die hij begeleidde op zelfgemaakte instrumenten als het Hölzerne Glachter – waarbij kleine hamertjes op verschillend ‘gestemde’ houten plaatjes sloegen. Waarschijnlijk werd zo de kiem gelegd voor de schrijfmachine die hij na terugkeer naar Partschins (in 1860) ontwikkelde. Het eerste (houten) prototype had dertig toetsen en alleen hoofdletters. Zijn laatste model (met meer metaal) had tweeëntachtig toetsen, onderscheidde hoofdletters, kleine letters en speciale tekens én kende een automatische regelverspringing. Met zijn uitvinding toog Mitterhofer naar het keizerhof in Wenen. Hij kreeg er zelfs enige financiële steun, maar niemand geloofde voldoende in het praktische nut om de schrijfmachine in productie te nemen. Zo belandden zijn prototypes op zolder, waar ze na zijn dood werden herontdekt. Dan had Christopher Latham Sholes, die in dezelfde periode in de Verenigde Staten een mechanische schrijfmachine liet patenteren, meer geluk. Hij verkocht zijn idee aan de firma Remington, die haar vanaf 1873 op de markt bracht. Gelukkig valt Mitterhofer postume eer te beurt in het Schreibmachinenmuseum in zijn geboorteplaats. In de serie Oostenrijkse uitvinders kreeg hij van de Oostenrijkse post bovendien begin dit jaar een eigen postzegel.

Typemachinemuseum Peter Mitterhofer, Piazza della Chiesa 10 in Parcines

i schreibmaschinenmuseum.com

Meer lezen? Oostenrijk Magazine editie 4/2017 is te koop in onze webshop.

KHM Museumsverband
© österreich Werbung / trumler
© BMovB / foto tina haller
SOS Kinderdorpen