Per 1 mei 2018 zou het gebeuren: een volledig rookverbod in de Oostenrijkse horeca. En nu gaat het toch niet door. Dat zit zo: In 2015 besliste het parlement dat roken in bars, cafés en restaurants per 1 mei van dit jaar verleden tijd zou zijn. Oostenrijk was daarmee Europees hekkensluiter. Toen per 1 januari 2009 de eerste wet van kracht werd die niet-rokers moest beschermen, was dat een typisch Oostenrijks halfbakken compromis. Kleine bedrijven (en die konden nog best groot zijn) mochten zelf beslissen of ze rookvrij werden. Grotere bedrijven mochten een aparte rookruimte hebben. Uiteraard werd ook aan de werknemers gedacht. Zo moest er in rookruimtes een goede ontluchting komen en zouden medewerkers met klachten door passief roken in werktijd naar de dokter mogen!
Natuurlijk werkte het niet. Denk aan cafés waar je als niet-roker door de rokersruimte naar de wc moet. Gasthäuser waar je bij binnenkomst rechtsomkeert wilt maken omdat er bij de bar stevig wordt gerookt en je daar echt doorheen moet om in de rookvrije ruimte te komen. Restaurants waar de deuren van de rokersruimte permanent openstaan zodat de rooklucht alsnog over je schnitzel trekt… Uiteindelijk zag ook de regering in dat er een betere wet moest komen, met een overgangstijd van drie jaar om ondernemers tijd te geven voor de nodige aanpassingen. Verstokte kettingrokers waren uiteraard niet blij, net als gastronomen die net veel geld hadden gestopt in een verbouwing en afzuiginstallaties om rokers en niet-rokers goed te scheiden. Zij werden nu weer op kosten gejaagd. Het overgrote deel van de bevolking – al lang voor een volledig rookverbod – was echter opgelucht.
En toen kwamen er verkiezingen en een nieuwe regering met daarin kettingroker Heinz-Christian Strache, partijchef van de FPÖ. Bij de coalitieverhandelingen met de ÖVP drukte hij door dat het geplande rookverbod op de valreep alsnog sneuvelde. De woede over dit Kasperltheater is groot, opvallend genoeg juist ook onder veel gastronomen. Met het oog op de nieuwe wet hebben velen hun pand in de afgelopen jaren opnieuw verbouwd en nu volledig rookvrij gemaakt. Die investering was achteraf dus niet nodig geweest. Anderen hadden hun hoop juist op de nieuwe wet gevestigd. Ze wilden graag rookvrij worden, maar dan dreigden hun rokende (stam)gasten weg te blijven. Met de nieuwe wet hoopten ze uit deze ‘Zwickmühle’ te komen. Verandert er dan helemaal niets? Een beetje. Jongeren tot 18 jaar mogen voortaan niet meer in rookruimtes zitten. Waar gerookt wordt, mag geen voedsel worden klaargemaakt en rookruimtes moeten nu echt volledig afgescheiden en gesloten zijn. Het lijkt duidelijke taal, maar alweer interpreteert iedereen dit anders. Intussen zijn de betere restaurants en Gasthäuser al jaren rookvrij, groeit de roep om een referendum over de wet en hebben gastronomen in het Salzburgerland collega’s opgeroepen vrijwillig rookvrij te worden (en dat slaat behoorlijk aan). Nog even en de realiteit haalt de wet in.

Meer lezen? Koop Oostenrijk Magazine editie 2/2018 in onze webshop.